Afgelopen maandag, 15 december, overleed de Texaanse Joe Ely, achtenzeventig jaar oud. Ik zag hem verschillende keren in Paradiso en heb hem eenmaal geinterviewd, in februari 1991. Bijna vijfendertig jaar geleden alweer. Een van de ‘coolste’ rockers die ik ooit ontmoet heb. Afgelopen dagen draaide ik weer eens een aantal van zijn platen. Hoe basaal zijn muziek ook was, de liedjes staan nog altijd als een huis.
Hierbij dat interview uit 1991:
Joe Ely, ’n eenzame rockcowboy duikt weer op
Door Peter Bruyn (Het Vrije Volk, 9 feb 1991)
„Is dat echt zo? Gaan mijn teksten zo vaak over vrouwen en drank?” Joe Ely lacht. „Waarschijnlijk heeft dat wel met Texas te maken. Met de Texaanse muziektraditie. De dancehall-traditie. Met het Wilde Westen. Het zijn songs die gaan over het leven van alledag. De ‘ups’ en ‘downs’. De ‘good times’ en de ‘bad times’.”
Joe Ely is door en door Texaan, draagt puntlaarzen, heeft een door het ruige leven getekende kop en rond het middel een riem met een huilende prairiewolf op de gesp. Een rocker. Een loner zoals zoveel Texaanse rockers. Twintig jaar op het podium. Maar Ely heeft dat onbenoembare beetje extra, dat hem onderscheidt van de duizenden andere rockers die de Amerikaanse beerjoints en roadhouses afstropen. Melodieën die de clichés omzeilen. Een stem en een band die net iets meer hartstocht in de muziek leggen. Voor het bewijs hoeft men er alleen het onlangs verschenen live-album ‘Live At Liberty Lunch’ maar op na te luisteren.
De vrouwen en de drank. „Misschien heeft het ook te maken met de muziek waarmee ik opgegroeid ben, blues en country. De blues gaat al tijd over goed en slecht aflopende liefdes en de country over op stap gaan met een sixpack bier. En de manier waarop die twee, blues en country, voortdurend samengekomen zijn, hebben tot de verschillende soorten rockmuziek geleid. Die stijlen speel ik. Wat ik maak is een soort country-blues. Ik ben persoonlijk meer een countryzanger dan een blueszanger, maar mijn band heeft een rock- en blues-aanpak.”
Toen hij in 1977 zijn eerste album opnam, had Ely al een forse live-reputatie. Die debuutplaat, met daarop de kleine hit ‘She Never Spoke Spanish To Me’ was nog zeer ‘country’. Accordeon en steelguitar. Vanaf ‘Down ‘On The Drag’ verschuift het geluid meer richting ‘rock’. En sinds een jaar of vijf werkt de Texaan met de kaalste rockbezetting: gitaar, bas en drums. „Het had er mee te maken, dat ik steeds meer van huis was. Op tournee. Meer in grote steden leefde. Daar is mijn muziek ook naar gaan klinken: rock als de hartslag van de grote stad. Tegenwoordig ben ik weer meer thuis en merk ik dat ik vaker de tijd neem om de akoestische gitaar te pakken en daarop ga zitten spelen. Dat zal dus ook op mijn volgende plaat terug te horen zijn.’.’
Hij heeft veel gereisd. Al voordat hij professioneel muzikant werd. „Ja, ik ben altijd een soort zigeuner geweest. Het had alles te maken met nieuwsgierigheid. Ik heb niet veel scholing gehad. Ik leerde door te reizen. Mijn vader en grootvader werkten bij de spoorwegen. Ik heb het vanaf mijn jeugd al leuk gevonden om op een goederentrein te springen en te kijken waar ik terecht kwam. Soms aan de andere kant van de Verenigde Staten. Ja, de beatniks deden dat al. En Woody Guthrie. Vanaf mijn woonplaats in Texas reed een goederentrein rechtstreeks naar Californië. Daar heb ik vaak mee gereisd. Met mijn gitaar. En je moest water bij je hebben. Heel belangrijk, want de reis duurde drie dagen en ging voor een groot deel door de woestijn.’ ‘
Als er al artistieke overeenkomsten zijn, dan zijn het overeenkomsten met andere eenlingen. Singer-songwriters als Bob Dylan („Dankzij hem heb ik ook de bronnen opgezocht: Robert Johnson, Woody Guthrie, Hank Williams.”) en John Hiatt. Samen met laatstgenoemde en verder Guy Clark en Lyle Lovett, vormde Ely in de zomer van 1990 een gelegenheidskwartet. Vier singer-songwriters die gezamenlijk een tournee deden. Alleen akoestische gitaren als begeleiding. „Dat was voor mij het hoogtepunt van het afgelopen jaar. Ik hoop dat we met dat kwartet ook naar Europa kunnen komen.”
Hoezeer hij ook bewonderd wordt door collega’s en critici, rijkdom en roem heeft de rockcowboy er nog niet mee verworven. Na zes door de liefhebbers gekoesterde albums voor platenfirma MCA, werd het contract in 1985 verbroken. De opnamen waar hij op dat moment aan werkte, liggen nog altijd ergens in een kluis in Los Angeles. Ely maakte vervolgens twee albums voor het kleine Hightone-label, maar is nu weer terug bij zijn oude broodheer MCA. „Ik had het live-album ‘Live At Liberty Lunch’ ook voor Hightone-opgenomen, maar zij hadden geen geld om de plaat op de markt te brengen. Ik wilde niet wachten en MCA had belangstelling. Vandaar.”
Peters portaal 